16.矩阵对角化-相似矩阵

16.1 相似矩阵

16.1.1 相似矩阵的定义

设存在n阶矩阵A、B,且存在可逆矩阵P,使:

\[\tag{1}

P\cdot A\cdot P^{-1}=B

\]

则称\(矩阵B是A的相似矩阵\),或\(矩阵A与矩阵B相似\)。

称\(P\)为\(相似变换矩阵\)

称\(P\cdot A\cdot P^{-1}\)为对矩阵A进行的\(相似变换\)。

16.1.2 相关定理:矩阵A与B相似 \(\Rightarrow\) 矩阵A与B的特征值相同

证明过程如下:

\[设存在相似变换矩阵P,则由矩阵A与B相似可得:

\]

\[P\cdot A\cdot P^{-1}=B

\]

\[\Rightarrow |P\cdot A\cdot P^{-1}-\lambda \cdot E|=|B-\lambda \cdot E|

\]

\[由矩阵可逆的性质得:

\]

\[|P\cdot A\cdot P^{-1}- \lambda \cdot P\cdot E \cdot P^{-1}|=|B-\lambda \cdot E|

\]

\[|P \cdot P^{-1} \cdot (A-\lambda\cdot E)|=|B-\lambda \cdot E|

\]

\[由行列式相关性质得:

\]

\[|P\cdot P^{-1}|\cdot|(A-\lambda\cdot E)|=|B-\lambda \cdot E|

\]

\[则有:|(A-\lambda\cdot E)|=|(B-\lambda \cdot E)|

\]

\[故:矩阵A与B相似 \Rightarrow 矩阵A与B的特征值相同

\]

16.2 矩阵对角化

16.2.1 矩阵对角化的定义

设存在n阶矩阵A、相似变换矩阵P、n阶对角矩阵\(\Lambda\),若对矩阵A进行相似变换,使矩阵A与矩阵\(\Lambda\)相似,则称矩阵A可对角化为矩阵\(\Lambda\),即:

\[\tag{2}

P\cdot A\cdot P^{-1}=\Lambda

\]

16.2.2 矩阵对角化定理1:n阶矩阵A的特征值各不相等\(\Rightarrow\) n阶矩阵A有n个线性无关的特征向量\(\Leftrightarrow\)(n阶矩阵A能进行对角化\(\land\)矩阵P可逆)

由特征值/特征向量的【性质6】可得:n阶矩阵A的特征值各不相等 \(\Rightarrow\) n阶矩阵A有n个线性无关的特征向量。

下面证明:n阶矩阵A有n个线性无关的特征向量\(\Leftrightarrow\)(n阶矩阵A能进行对角化\(\land\)矩阵P可逆)

\[

\]

\[

\]

\[

\]

\[设存在n阶矩阵A、相似变换矩阵P(P可逆)、n阶对角矩阵\Lambda,则:

\]

\[A能进行对角化 \Leftrightarrow P\cdot A\cdot P^{-1}=\Lambda

\]

\[由矩阵可逆的性质,得:

\]

\[P\cdot A=P \cdot \Lambda

\]

\[即:A \cdot

\begin {bmatrix}

p_1\\

p_2\\

...\\

p_n

\end {bmatrix}

=\Lambda \cdot

\begin {bmatrix}

p_1\\

p_2\\

...\\

p_n

\end {bmatrix}

\]

\[A

\cdot

\begin {bmatrix}

p_1\\

p_2\\

...\\

p_n

\end {bmatrix}

=

\begin{bmatrix}

\lambda_{11}\\

& \lambda_{22}\\

&& \lambda_{33}\\

&&&\lambda_{44}\\

&&&&...\\

&&&&&\lambda_{nn}

\end{bmatrix}

\cdot

\begin {bmatrix}

p_1\\

p_2\\

...\\

p_n

\end {bmatrix}

\]

\[A

\cdot

\begin {bmatrix}

p_1\\

p_2\\

...\\

p_n

\end {bmatrix}

=

\begin {bmatrix}

p_1\\

p_2\\

...\\

p_n

\end {bmatrix}

\cdot

\lambda_{ii}(i=1,2,3,...,n)

\]

\[由特征值/特征向量相关定义可得:

\]

\[上式中,P即为矩阵A的特征向量,而\lambda_{ii}即为矩阵A的特征值。

\]

\[由上可得:n阶矩阵A有n个线性无关的特征向量\Rightarrow(n阶矩阵A能进行对角化\land矩阵P可逆)

\]

\[反之,若相似变换矩阵P可逆,则有:(n阶矩阵A能进行对角化\land矩阵P可逆)\Rightarrow n阶矩阵A有n个线性无关的特征向量

\]

\[即:n阶矩阵A有n个线性无关的特征向量\Leftrightarrow(n阶矩阵A能进行对角化\land矩阵P可逆)

\]

16.2.3 矩阵对角化定理2:设存在对称矩阵A,且A具有两个特征值\(\lambda_1、\lambda_2\),两个特征向量\(p_1、p_2\),则有:\(\lambda_1\neq \lambda_2 \Rightarrow [p_1,p_2]=0\)

16.2.4 矩阵对角化求解示例

设存在以下对称矩阵:

\[A=

\begin {bmatrix}

0&-1&1\\

-1&0&1\\

1&1&0

\end{bmatrix}

\]

若存在对角矩阵\(\Lambda\)、正交阵\(P\),使:\(P\cdot A\cdot P^{-1}=\Lambda\)

求此对角矩阵\(\Lambda\)、正交阵\(P\)。

求解过程如下:

\[设对称矩阵A的特征值为\lambda,特征向量为x

\]

\[则有:|A-\lambda \cdot E|=

\]

\[\begin {vmatrix}

-\lambda&-1&1\\

-1&-\lambda&1\\

1&1&-\lambda

\end{vmatrix}

\stackrel{r_1 -r_2}

\Longrightarrow

\begin {vmatrix}

1-\lambda&\lambda-1&0\\

-1&-\lambda&1\\

1&1&-\lambda

\end{vmatrix}

\stackrel{c_2 +c_1}

\Longrightarrow

\begin {vmatrix}

1-\lambda&0&0\\

-1&-(\lambda+1)&1\\

1&2&-\lambda

\end{vmatrix}=0

\]

\[行列式按第1行展开有:

\]

\[(1-\lambda)\cdot[\lambda \cdot (\lambda+1)-2]

\]

\[=(1-\lambda)\cdot[\lambda^2+\lambda-2]

\]

\[=(1-\lambda)\cdot(\lambda-1)(\lambda+2)

\]

\[解得:\lambda_1=\lambda_2=1,\lambda_3=-2

\]

\[① 对于\lambda_1=\lambda_2=1,有:

\]

\[(A-\lambda \cdot E)=

\begin {bmatrix}

-1&-1&1\\

-1&-1&1\\

1&1&-1

\end{bmatrix}

\]

\[对上式进行初等行变换,有:

\]

\[(A-\lambda \cdot E)=

\begin {bmatrix}

-1&-1&1\\

-1&-1&1\\

1&1&-1

\end{bmatrix}

\stackrel{r_1 - r_2}

\Longrightarrow

\begin {bmatrix}

0&0&0\\

-1&-1&1\\

1&1&-1

\end{bmatrix}

\stackrel{r_1 \leftrightarrow r_3}

\Longrightarrow

\begin {bmatrix}

1&1&-1\\

-1&-1&1\\

0&0&0

\end{bmatrix}

\stackrel{r_2 + r_1}

\Longrightarrow

\begin {bmatrix}

1&1&-1\\

0&0&0\\

0&0&0

\end{bmatrix}

\]

\[则有:

(A-\lambda \cdot E)\cdot x=

\begin {bmatrix}

1&1&-1\\

0&0&0\\

0&0&0

\end{bmatrix}

\cdot

\begin {bmatrix}

x_1\\

x_2\\

x_3

\end{bmatrix}

\]

\[由上式得:x_1+x_2-x_3=0

\]

\[则有:\lambda_1对应的基础解系\xi_1=

\begin {bmatrix}

1\\

-1\\

0

\end{bmatrix}

\cdot k (k \in R,k \neq 0)

\]

\[\lambda_2对应的基础解系\xi_2=

\begin {bmatrix}

0\\

1\\

1

\end{bmatrix}

\cdot k (k \in R,k \neq 0)

\]

\[将\xi_1、\xi_2正交化为\eta_1、\eta_2,则有:

\]

\[\eta_1=\xi_1=

\begin {bmatrix}

1\\

-1\\

0

\end{bmatrix}

\]

\[\eta_2=\xi_2-\eta_1 \cdot \frac{[\eta_1,\xi_2]}{[\eta_1,\eta_1]}

=\begin {bmatrix}

0\\

1\\

1

\end{bmatrix}+\frac{1}{2} \cdot \begin {bmatrix}

1\\

-1\\

0

\end{bmatrix}

=

\frac{1}{2} \cdot

\begin {bmatrix}

1\\

1\\

2

\end {bmatrix}

\]

\[将\eta_1、\eta_2单位化为p_1、p_2,则有:

\]

\[p_1=\frac{\eta_1}{||\eta_1||}=\frac{\sqrt{2}}{2}\cdot

\begin {bmatrix}

1\\

-1\\

0

\end{bmatrix}

\]

\[p_2=\frac{\eta_2}{||\eta_2||}=\frac{1}{2} \cdot

\begin {bmatrix}

1\\

1\\

2

\end {bmatrix}

\cdot

\frac{2}{\sqrt{6}}

=

\frac{\sqrt{6}}{6}\cdot

\begin {bmatrix}

1\\

1\\

2

\end {bmatrix}

\]

\[②对于\lambda_3=-2,有:

\]

\[(A-\lambda\cdot E)

=

\begin {bmatrix}

2&-1&1\\

-1&2&1\\

1&1&2

\end{bmatrix}

\]

\[对上式进行初等行变换,有:

\]

\[\begin {bmatrix}

2&-1&1\\

-1&2&1\\

1&1&2

\end{bmatrix}

\stackrel{r_1 + r_2}

\Longrightarrow

\begin {bmatrix}

1&1&2\\

-1&2&1\\

1&1&2

\end{bmatrix}

\stackrel{r_1 - r_3}

\Longrightarrow

\begin {bmatrix}

0&0&0\\

-1&2&1\\

1&1&2

\end{bmatrix}

\stackrel{r_3 + r_2}

\Longrightarrow

\begin {bmatrix}

0&0&0\\

-1&2&1\\

0&3&3

\end{bmatrix}

\stackrel{r_1 \leftrightarrow r_3}

\Longrightarrow

\begin {bmatrix}

0&3&3\\

-1&2&1\\

0&0&0

\end{bmatrix}

\stackrel{r_2 - \frac{2}{3}r_1}

\Longrightarrow

\begin {bmatrix}

0&3&3\\

-1&0&-1\\

0&0&0

\end{bmatrix}

\]

\[\stackrel{\frac{1}{3}r_1}

\Longrightarrow

\begin {bmatrix}

0&1&1\\

-1&0&-1\\

0&0&0

\end{bmatrix}

\stackrel{-1r_2}

\Longrightarrow

\begin {bmatrix}

0&1&1\\

1&0&1\\

0&0&0

\end{bmatrix}

\]

\[则:(A-\lambda \cdot E)\cdot x=

\begin {bmatrix}

0&1&1\\

1&0&1\\

0&0&0

\end{bmatrix}\cdot

\begin {bmatrix}

x_1\\

x_2\\

x_3

\end{bmatrix}

\]

\[由上式得:

\begin{cases}

x_2+x_3=0\\

x_1+x_3=0

\end{cases}

\]

\[则\lambda_3对应的基础解系\xi_3可为:

\xi_3=

\begin {bmatrix}

-1\\

-1\\

1

\end{bmatrix}

\]

\[将\xi_3单位化为p_3,有:

\]

\[p_3=\frac{\sqrt{3}}{3}\cdot\begin {bmatrix}

-1\\

-1\\

1

\end{bmatrix}

\]

\[由①②中求解得到的p_1,p_2,p_3可得:

\]

\[正交阵P=(p_1,p_2,p_3)=

\begin {bmatrix}

\frac{\sqrt{2}}{2}&\frac{\sqrt{6}}{6}&-\frac{\sqrt{3}}{3}\\

-\frac{\sqrt{2}}{2}&\frac{\sqrt{6}}{6}&-\frac{\sqrt{3}}{3}\\

0&\frac{\sqrt{6}}{3}&\frac{\sqrt{3}}{3}

\end{bmatrix}

\]

\[由矩阵对角化定理1有:A\cdot P= \Lambda \cdot P,且\Lambda为A的特征向量

\]

\[则有:

\Lambda=

\begin{bmatrix}

\lambda_{1}&0&0\\

0& \lambda_{2}&0\\

0&0& \lambda_{3}\\

\end{bmatrix}

=

\begin{bmatrix}

1&0&0\\

0& 1&0\\

0&0& -2\\

\end{bmatrix}

\]

\[\eta_2=

\frac{1}{2} \cdot

\begin {bmatrix}

1\\

1\\

2

\end {bmatrix}

\]